De winter lijkt voor veel mensen een moment dat alles in de tuin stilvalt maar eigenlijk is de winter het moment waar zichtbaar wordt hoe robuust en ecologisch doordacht je tuin werkelijk is.
In de zomer trekken bloemen, blad en groei de aandacht. In de winter valt die laag weg. Dan zie je plots heel duidelijk welke delen van de tuin functioneren en welke vooral mooi waren tijdens het groeiseizoen.
Doe de stress test?
Met volgende vragen kan je de stressbestendigheid van je tuin evalueren:
Blijft de bodem beschermd?
 |
 |
Kale grond is in de winter extra kwetsbaar voor slagregen, erosie en uitspoeling.
Door je tuinbodem te bedekken met bodembedekkers, afgevallen blad, mulch of plantenresten, wordt je bodem beter beschermd. Hierdoor bouw je met de jaren een humuslaag op waardoor water beter wordt vastgehouden en het bodemleven ook in de winter voedsel heeft.
De winter toont dus meteen of je bodem een levend systeem is of vooral een lege ruimte tussen planten.
Kan water ergens naartoe?
Na langdurige regen zie je waar water blijft staan en waar het snel wegloopt. Zo wordt duidelijk of de bodem voldoende water kan opnemen en of er plekken zijn waar verdichting of slechte afwatering een probleem vormt.
Tegelijk ontdek je waar regenwater in je tuin beter kan worden opgevangen. Leg borders bijvoorbeeld enkele centimeters lager, zodat water er tijdelijk kan blijven staan en rustig in de bodem kan trekken.
Ook een terras dat licht afhelt naar het gazon of een aangrenzende border helpt om regenwater in de tuin te houden in plaats van het meteen af te voeren. Misschien wil je wel een wadi aanleggen?
Is er nog voedsel aanwezig?
Een tuin die in oktober volledig wordt “opgeruimd”, heeft in december vaak weinig meer te bieden. Snoei de bloemschermen niet weg in het najaar.
Zaadhoofden, bessen, vruchten en insecten tussen afgestorven plantendelen zijn juist in de winter belangrijk voor vogels en andere dieren.
Meer lezen over hoe je vogels kan helpen in je tuin?
Zijn er schuilplaatsen?
Wanneer bladeren, stengels, takken en andere natuurlijke structuren verdwijnen, verdwijnen ook veel mogelijke overwinteringsplaatsen.
De winter maakt zichtbaar hoeveel ruimte een tuin werkelijk laat voor dieren die er niet alleen komen eten, maar er ook moeten kunnen rusten en overwinteren. Wil je een takkenril in je tuin?
Heeft de tuin structuur zonder bloemen?
In de zomer kan kleur veel compenseren. In de winter blijven vooral bomen, struiken, hagen, grassen, zaadhoofden en vaste plantenstructuren over.
Dan zie je of de tuin ook zonder bloemen interessant en gelaagd is.
Kan de tuin extremen aan?
Vorst, hevige regen, wind en soms langdurige droogte leggen zwakke plekken bloot.
Een tuin met een gezonde bodem, voldoende organisch materiaal, verschillende plantlagen en aangepaste planten kan zulke omstandigheden doorgaans beter opvangen.
Loop een keer door je wintertuin en kijk vooral: waar zie ik kale bodem, waar blijft water staan, hoeveel structuur blijft er overeind en welke plekken laat ik ongemoeid.
Zo krijg je waardevolle informatie voor volgend seizoen.
