Balkonplanten overwinteren

Wat is er heerlijker dan in de zomer een terras vol bloeiende kuipplanten? Met de juiste plantenkeuze tover je je balkon of terras om tot een groene oase vol leven, en lok je bovendien heel wat bestuivende insecten.

Maar er is één nadeel: veel balkonplanten verdragen geen vorst. Ze moeten dus op een andere plek overwinteren. Waar laat je Mediterrane planten tijdens de winter?

Welke planten moeten in de winter naar binnen?

Alle bloeiende, tropische en subtropische planten zijn vorstgevoelig en moeten naar binnen zodra de temperaturen dalen.

Ook eenjarige bloeiers zoals geraniums, petunia’s en andere zomerbloeiers overleven de winter niet.

Zet deze planten op een lichte, vorstvrije plek binnenshuis of in een vorstvrije kas.

Welke balkonplanten zijn winterhard?

Inheemse, vaste planten kunnen buiten overwinteren.

Je hebt hierbij twee types:

Bladverliezende vaste planten: verliezen hun blad en vriezen soms tot op de grond af, maar lopen in het voorjaar vanzelf weer uit.
Bladbehoudende vaste planten: blijven groen in de winter en geven je balkon ook in het koude seizoen wat kleur en structuur.

Wanneer moeten balkonplanten naar binnen?

De algemene regel is: laat je terrasplanten zo lang mogelijk buiten staan. Maar zodra het écht gaat vriezen, moeten de gevoelige planten naar binnen. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat ze onherstelbare vorstschade oplopen.

Hoewel veel kuipplanten lichte nachtvorst lijken te verdragen, krijgen ze vaak alsnog bruine bladeren zodra ze binnen worden gezet. De overgang van koude naar iets warmere omstandigheden is vaak al genoeg om bladverlies te veroorzaken, vooral als ze buiten al kou geleden hebben.

Meestal is het de combinatie van kou, vocht en tocht die gevoelige balkonplanten de das omdoet. Jonge planten zijn extra kwetsbaar en breng je best iets vroeger naar hun overwinteringsplaats.

Waar kan ik balkonplanten laten overwinteren?

De overwinteringsplaats van de balkonplant is verschillend naargelang de soort. Zo is er een belangrijk verschil tussen bladbehoudende en bladverliezende kuipplanten.

Bladbehoudende kuipplanten

Bladbehoudende soorten hebben in de winter veel licht nodig en af en toe een beetje water.

Temperatuur: idealiter tussen 5 en 12°C, afhankelijk van de soort.
Watergift: geef om de drie weken een kleine hoeveelheid water.
Licht: zet ze op een lichte, koele plek, zoals een veranda, tuinkamer of onverwarmde serre.

Sommige soorten, zoals Hibiscus, Bougainvillea en Mandeville, hebben het liever iets warmer: tussen 12 en 16°C.

Bladverliezende kuipplanten

Bladverliezende soorten hebben minder licht nodig, omdat ze hun blad verliezen tijdens de winterrust.

Temperatuur: tussen 5 en 8°C
Watergift: om de drie weken een klein beetje water
Licht: licht is minder belangrijk, maar vermijd donkere ruimtes met hoge temperaturen, dat komt de plant niet ten goede.

Heb je je planten donker overwinterd? Verhuis ze dan vanaf februari naar een lichtere, koele plaats zodat ze geleidelijk kunnen ontwaken.

Balkonplanten buiten overwinteren

Sommige kuipplanten hoeven niet per se naar binnen. Je kan ze laten overwinteren op een vochtvrije plaats tegen een warme gevel van het huis.

Belangrijk:

Zet ze uit de tocht en beschut tegen regen.
De kluit moet in de winter kunnen opdrogen, natte wortels in de kou zijn funest.

Balkonplanten overwinteren in je woonkamer?

Dat lijkt handig, maar is meestal geen goed idee. De woonkamer is te warm, waardoor planten te vroeg beginnen uitlopen of zelfs gaan bloeien in de winter.

Bovendien vergroot de kans op plagen zoals:

Kies daarom altijd voor een koele, lichte ruimte om je kuipplanten gezond de winter door te helpen.

Balkonplanten snoeien voor of na de winter?

Snoeien helpt om je planten compacter en gezonder te houden.

Bladverliezende soorten: snoei je vóór de overwintering. Ze nemen dan minder plaats in.
Bladbehoudende soorten: snoei je beter na de winter, wanneer je dorre of lelijk geworden takken kunt verwijderen.
Oleanders die buiten beschut hebben overwinterd, krijgen in het voorjaar vaak nog een lichte snoei om ze weer in vorm te brengen.

Overwinteren van favoriete balkonplanten

Niet alle balkonplanten verdragen kou op dezelfde manier. Hieronder vind je de specifieke overwinteringsrichtlijnen voor de meest geliefde soorten.

Abutilon (Chinese klokjesplant) overwinteren

Temperatuur: 12–15°C, lichte standplaats.
Let op: bij lagere temperaturen verliest hij zijn blad, maar dat groeit in het voorjaar weer aan.
Water: matig gieten.
Snoei: stevig terugsnoeien in het najaar en eventueel nog eens in het voorjaar.

Bougainvillea overwinteren

Temperatuur: 10–16°C, lichte plaats.
Water: om de twee weken een klein beetje.
Vorst: verdraagt absoluut geen nachtvorst → tijdig binnenhalen!
Snoei: kan zowel in het najaar als in het voorjaar.

Hibiscus overwinteren

Temperatuur: 10–16°C, niet warmer, met voldoende licht.
Water: één gietbeurt om de drie weken.
Vorst: verdraagt geen nachtvorst.
Snoei: in het voorjaar.

Agapanthus (Afrikaanse lelie) overwinteren

Temperatuur: 2–8°C, vorstvrij en voldoende licht.
Water: één keer per maand een kleine hoeveelheid.

Agave overwinteren

De agaveplant groeit vooral in warme landen

Temperatuur: net vorstvrij (ongeveer 2°C) en licht overwinteren.
Water: zeer weinig water geven tijdens de winter.

Dadelpalm (Phoenix canariensis) overwinteren

Temperatuur: rond 5°C, vorstvrij. Verdraagt lichte nachtvorst.
Buiten overwinteren: kan, mits goed ingepakt tegen kou en vocht.
Water: zeer spaarzaam.

Citrusplanten en sinaasappelboompjes overwinteren

Temperatuur: 5–12°C, koele en lichte standplaats.
Water: weinig water geven in de winterperiode.

Brugmansia (Engelentrompet) overwinteren

Wanneer binnenhalen: bij de eerste nachtvorst.
Temperatuur: 5–10°C, lichte standplaats.
Bladverlies: normaal – iets donkerder overwinteren mag.
Water: zeer weinig tijdens de winter.

Mandevilla (Dipladenia) overwinteren

Temperatuur: 10–16°C, lichte plaats.
Water: om de twee weken een beetje.
Bij bladval: nog minder water geven.

Strelitzia (Paradijsvogelbloem) overwinteren

Temperatuur: 5–14°C, lichte standplaats.
Water: weinig tot geen water in de winterperiode.

Oleander overwinteren

Temperatuur: 5–12°C, lichte plaats.
Buiten overwinteren: kan tegen een gevel of onder een afdak bij zachte winters.
Belangrijk: regen in combinatie met koude moet absoluut vermeden worden.
Opmerking: dubbelbloemige variëteiten zijn gevoeliger voor vorst en overwinter je beter binnen.

Olijfboompje overwinteren

Temperatuur: 2–8°C, lichte standplaats.
Water: spaarzaam.
Opmerking: in zachte winters overleven olijfboompjes vaak ook buiten, zeker op een beschutte plek.