Oogsten en oogst bewaren

Het is belangrijk om te weten wanneer je welke groenten best zal oogsten. Je hebt er immers hard voor gewerkt en oogsten is dan ook een welverdiende beloning!

Hoe zie ik dat een groente pluk klaar is?

Belangrijk om te weten: de rijpheid van een vrucht of groente betekent niet altijd dat het ook het juiste moment is om te oogsten. Hieronder vind je per soort de ideale oogsttijd en tips voor de beste smaak en kwaliteit.

Groenten die je jong moet oogsten voor de beste smaak

Sommige groenten smaken het lekkerst als je ze nog jong oogst. Ze zijn dan niet volledig rijp, maar behouden zo hun volle smaak en voedingswaarde.

• Peultjes: jong oogsten; laat je ze rijpen, dan worden het erwtjes.
• Courgettes: hoe kleiner en jonger, hoe smaakvoller.
• Radijsjes: frisser van smaak als ze jong geoogst worden.
• Komkommers en aubergines: eveneens het lekkerst wanneer nog jong.

Stengel- en bladgroenten oogsten

Deze groenten oogst je jong voor een zachte textuur en volle smaak.

• Basilicum
• Rucola
• Snijsla
• Pijpui

Kropsla oogsten: het juiste moment

Oogst voordat de krop opschiet. Na opschieten wordt de sla taai en minder lekker. Opschoten sla kan nog wel in soep worden verwerkt.

Koolsoorten oogsten: bloemkool, broccoli en meer

Oogst als de kool vol en mooi gevormd is. Controleer vooral bloemkool en broccoli regelmatig om doorschieten te voorkomen.

• Bloemkool, witte kool, rode kool: oogst alleen de hoofdkool en trek de plant uit.
• Broccoli: laat na het oogsten van de hoofdknop de plant staan voor extra zijknoppen.

Wanneer tomaten, paprika’s en pompoenen oogsten

• Tomaten: rijp bij rode of gele kleur.
• Paprika’s: kleuren van groen naar geel, oranje of rood (afhankelijk van de soort).
• Pompoenen: rijp als de schil hard is en de steel geel verkleurt.

Bonen oogsten: groene bonen en droge bonen

• Groene bonen: oogst jong, vóór er witte boontjes in zitten.
• Droge bonen: laat rijpen tot de peul geel en droog is.

Er bestaan veel variëteiten, van fijne tot grove soorten.

Uien en aardappelen oogsten en bewaren

• Oogsttijd: wanneer het loof vergeelt.
• Uien: loof valt plat bij het dikken; wacht tot volledig afgestorven.
• Bewaren: uien laten drogen in de wind voor opslag.

Pepers oogsten

Pepers zijn in elk stadium eetbaar, maar het lekkerst bij volle kleur en grootte.

Fruit oogsten: druiven en andere soorten

De meeste fruitsoorten oogst je volrijp. Druiven kunnen lang blijven hangen; overrijpe druiven zijn ideaal voor sap of drankjes.

Wanneer oogsten in de dag?

Oogsten doe je best in de ochtend als het nog niet warm is. De groenten zijn dan fris, vol vocht van de nacht en hebben een krispige textuur. In de loop van de dag gaan de meeste planten slap hangen van de zon.

Aardappelen oogst je best als de grond niet te nat is. Anders blijft er veel aarde aan de aardappelen hangen. Laat ze enkele dagen drogen voordat je overtollige aarde verwijdert en ze opslaat.

Ontdek in deze korte video waarom je groenten en fruit het best ’s ochtends oogst.

▶

Welke groenten zijn gevoelig aan nachtvorst?

De oogstperiode hangt ook af van winterhardheid. Sommige groenten worden zelfs beter na een eerste nachtvorst, zoals boerenkool, spruiten, pastinaak, rode biet en wortelen.

Selder en knolselder verdragen lichte vorst, maar oogst bij strenge vorst. Winterprei kan blijven staan tot het vroege voorjaar, maar oogst voor eind maart om doorschieten te voorkomen.

Tip: Doorschieten betekent dat er een harde kern in de preischacht komt, waardoor deze onbruikbaar wordt.

Bescherm vorstgevoelige groenten met dekens, jute, karton, stro of klimaatdoek. Ik gebruik zelf stro en klimaatdoek om wortelen, rode bieten en pastinaak tot het voorjaar te oogsten.

Zuiderse groenten zoals tomaten, komkommers, bonen, pompoenen, courgettes, paprika’s en aubergines zijn erg vorstgevoelig. Oogst groene tomaten voor de eerste nachtvorst; ze kleuren na, maar smaken minder dan zomerrijpe tomaten.

Tips voor het bewaren van groenten

• Winterharde groenten zoals spruiten, boerenkool, winterprei, veldsla en winterpostelein kunnen in de moestuin blijven staan. Wortelen, rode biet en pastinaak overleven zachte winters mits afdekking.
• Veel groenten bewaren goed in de diepvries en behouden smaak en textuur, zoals tomaten (saus), selder en prei (soep) en paprika’s (saus). Bonen worden te plat; erwten blijven wel lekker.
• Stockeren kan in een koele, droge of vochtige ruimte, afhankelijk van de soort:
  • Pompoenen: warm en droog
  • Uien: koud en droog
  • Bonen: droge lucht
  • Aardappelen & wortels: koel en vochtig (aardappelen donker bewaren)
• Bewaar appels apart van aardappelen en pompoenen (ethyleen verkort bewaartijd).
• Inblikken (augurken, tomaten, paprika, olijven, fruit) wordt weer populair; denk ook aan passata van tomaten.
• Groenten en fruit kunnen ook worden gedroogd in oven of droogmachine. Zo blijven vitaminen beter bewaard.

Lees de volledige biologische moestuinieren gids in pdf

Lees de volledige biologisch tuinieren gids