Het is ons aangeleerd om maar bepaalde delen van groenteplanten te eten.
Bij broccoli eten we de bloemknoppen, bij meirapen de knolletjes en bij wortels enkel de oranje penen.
Maar wist je dat je van vele groenten de volledige plant kan benutten, dus ook de bladeren en de bloemen? Meestal is het zelfs zo dat er meer vitamines in de bladeren zitten dan in de groenten zelf.
Op deze manier ga je veel minder groenteresten weggooien en vermijd je verspilling.
 |
 |
 |
Bovendien kan je op een kleine oppervlakte veel meer oogsten als je de groenten in hun totaliteit gebruikt. Mooi meegenomen toch!
Als jij ook niets wil verspillen van je, met liefde, gekweekte groenten, dan is dit artikel voor jou. Hierbij een heleboel ideeën die je misschien kunnen inspireren!
Radijs
Eén van de eerste groenten die je kan oogsten in je tuin, zijn radijzen. Meestal worden enkel de knolletjes geoogst en gaat het loof de composthoop op.
Zonde, want behalve de knolletjes kan je ook de blaadjes gebruiken. Verwerk ze in wokgerechten, quiches, omeletten of soep.
Rauw zijn de blaadjes pittiger dan rucola, maar eenmaal verwarmd verdwijnt die scherpe smaak en krijgen ze juist een zoete toets.
Radijsjes schieten heel snel op, zeker als het warmer wordt in mei-juni. Er ontstaan dan witte bloemetjes waarop insecten en vlinders graag vliegen maar die ook heerlijk kunnen verwerkt worden in de keuken. De radijsbloemetjes hebben ook een frisse, pittige smaak maar minder sterk dan de radijsknolletjes. Heel fijn als garnering bij slaatjes.
Radijsjes schieten heel snel op, zeker als het warmer wordt in mei-juni.
Er verschijnen dan witte bloemetjes waar insecten en vlinders dol op zijn.
Ook in de keuken zijn deze bloemetjes een verrassende lekkernij. Ze hebben een frisse, pittige smaak, minder sterk dan de radijsknolletjes, en zijn perfect als garnering bij slaatjes.
Na de radijsbloemen vormen zich peultjes aan de planten.
Die smaken ergens tussen radijs en boon, met een lichte toets die doet denken aan tuinkers. Je kan ze verwerken in salades of kort meewokken in gerechten.
Meirapen of knolrapen
Als je in de herfst meirapen zaait, kan je ze in het vroege voorjaar oogsten.
Meirapen overwinteren zonder problemen, mits je ze een beetje bescherming geeft.
Dat kan met mulch, zoals gras, bladeren of stro, of met klimaatdoek zodat ook het loof beschermd blijft.
De knollen zijn fris-zoet en heerlijk als ze ongeveer 10 cm dik zijn. Je kan ze zowel rauw eten, als roerbakken of stomen.
Het loof van meirapen kan je zelfs al eerder oogsten dan de knollen.
Dit loof staat bekend als raapstelen en bevat twee keer zoveel vitamine C als de knolraap zelf.
Zodra de groene blaadjes ongeveer 10 cm hoog zijn, kan je ze plukken en gebruiken in wokgerechten of omeletten.
Fijnsnijden en rauw toevoegen aan stamppot is ook een aanrader.
Raapstelen worden in principe anders gekweekt dan knolrapen.
De zaadjes worden erg dicht op elkaar gezaaid, zodat er geen knollen gevormd worden.
Na vier weken kan je voor het eerst oogsten en daarna hergroeien ze gewoon weer. Zo kan je twee tot drie keer oogsten na één zaaibeurt.
Je kan ook kiezen om meirapen te zaaien voor de knollen en tussendoor af en toe wat loof te plukken.
Let er dan wel op dat je niet alle blaadjes weghaalt, want de knollen hebben het loof nodig om voldoende reserves op te bouwen om te groeien.
Wortelen
De oranje wortelen worden alom geapprecieerd: gestoomd, gepureerd, geraspt en zelfs in gebak gemengd. Maar ook het loof is eetbaar.
Het loof heeft een zachte wortelsmaak en kan verwerkt worden in soepen, slaatjes of zelfs als basis voor pesto. Wat denk je bijvoorbeeld van geroosterde worteltjes met pasta en pesto van wortelloof?
Gebruik hiervoor het bovenste, zachte deel van het loof, ongeveer tweederde van het geheel. De harde stelen dicht bij de wortels laat je beter achterwege, omdat die te bitter van smaak zijn.
Rode bieten
Rode bieten kan je gemakkelijk zelf zaaien.
Als de rode bietjes 10 cm groot zijn, mag je ze oogsten.
Ze zijn heerlijk zowel rauw als gekookt. Kook of stoom rode biet bij voorkeur in de schil, zodat er geen vitamines verloren gaan.
Ook de bladeren van de rode biet zijn eetbaar. Je kan ze verwerken in wokgerechten, op dezelfde manier als spinazie.
Wortelpeterselie
Wortelpeterselie, ook peterseliewortel genoemd, is een veelzijdige groente waarvan je zowel de wortel als het blad kan eten.
De wortel lijkt uiterlijk op pastinaak, maar is een totaal andere groente.
Hij heeft een kruidige smaak die ergens tussen peterselie en knolselder ligt.
Je kan de wortel verwerken in stoemp, ovenschotels of soep.
Het is een echte wintergroente die tegen vorst kan en dus in de grond mag overwinteren.
Ook het blad is eetbaar. Het doet denken aan peterselie, maar heeft minder aroma dan bladpeterselie.
Zoals bij alle groenten gaat ook wortelpeterselie op een bepaald moment bloemen vormen.
De zaadjes uit de bloemschermen kan je oogsten en gebruiken om als kiemgroenten te kweken.
Lekker in een slaatje of op een broodje!
Broccoli
Broccoli is een echt dankbare plant waarvan je maanden kunt oogsten. Na de hoofdknop verschijnen er immers talrijke zijknoppen aan de plant.
De eerste maand geven deze zijknoppen nog forse bloemknoppen.
Met de tijd worden ze kleiner, maar ook dan zijn ze, samen met de stengels, perfect te oogsten en te verwerken in roerbakgerechten of om te stomen.
In de supermarkt vind je deze stengels met kleine bloemknoppen tegenwoordig zelfs apart te koop.
Meestal snijden we de broccoliroosjes van de stam en gooien we de stronk weg. Zonde, want juist de stronk geeft de meeste smaak aan het gerecht.
Indien nodig kan je de stronk schillen, klein snijden en verwerken in pastasaus, wokgerechten of soep.
Ook de bladeren van broccoli zijn eetbaar. Je kan ze gebruiken in wokgerechten, curry’s, ovenschotels en soepen.
Een kleine hoeveelheid bladeren kan je zelfs mee blenderen in een smoothie. Dit geeft nauwelijks smaakverschil, maar levert wél een bom aan vitamines op.
Kan je geel geworden broccoli nog eten?
Zeker en vast! Hoewel onze ogen het misschien minder mooi vinden, merk je er niets van wanneer je de groente pureert tot broccolimousse.
De smaak blijft even goed.
Na een drietal maanden beginnen de zijstengels gele bloempjes te vormen: de plant schiet op.
Je kan dit proces lang uitstellen door de broccoli overvloedig water te geven en de zijknoppen vaak te oogsten.
Op een bepaald moment is het echter onvermijdelijk.
Maar geen nood, ook de broccolibloemetjes zijn eetbaar én lokken bijen en andere bestuivers naar je tuin.
Bloemkool
Net als bij broccoli is bij de bloemkoolplant ook alles bruikbaar.
Meestal wachten we op een mooie, witte bloemkoolknop die in het hart van de plant verschijnt. Maar wist je dat de doorgeschoten versie van bloemkool even smakelijk is?
Ze bevat zelfs meer vitamines en mineralen.
Tegenwoordig verkoopt men dit in de supermarkt onder de naam stengelbloemkool.
Stengelbloemkool ontstaat wanneer de oorspronkelijke bloemknop niet op tijd wordt geoogst.
De bloemkool groeit dan in het midden door en vormt stengels met witte bloemkoolbloemetjes.
In plaats van doorgeschoten bloemkolen weg te gooien, kan je ze heerlijk verwerken.
Je kan ze stoven, wokken of in de oven bakken. Extra lekker met een beetje truffelolie en wat gemalen kaas.
Ook de bladeren van de bloemkool zijn eetbaar. Je kan ze op dezelfde manier bereiden als de bladeren van broccoli.
Venkel
Venkel kan je zowel kweken om de knol als om het loof.
Wil je venkel voor de knol kweken, plant dan best na 21 juli.
Als de grond luchtig en vochtig blijft, zullen er mooie knollen gevormd worden. Venkelplanten die in april of mei geplant worden, schieten vaak snel op door de zomerwarmte.
In dat geval kan je ze nog steeds gebruiken voor het loof, de bloemetjes en het zaad.
Het loof van geoogste venkel is veelzijdig te gebruiken.
Voeg het toe aan soep, saus of marinades. Samen met de venkelbloemetjes vormt het loof bovendien een mooie garnering bij visgerechten.
Zowel het venkelloof als de bloemetjes hebben een frisse anijssmaak. Dit geldt trouwens ook voor het venkelzaad.
Rooster je de zaadjes kort in een pan zonder olie, dan wordt de smaak nog uitgesprokener.
Venkelzaden passen perfect in passata’s, visgerechten, sauzen, soepen en dressings.
Alle delen van kruiden gebruiken
In het algemeen geldt dat zowel de blaadjes als bloemen van kruiden eetbaar zijn. Denk maar aan rozemarijn, marjolein, bieslook, knoflook enzovoort.
Soms zit echter de meerwaarde in de wortels of zaden van de kruiden. Enkele voorbeelden:
Koriander
|
|
De blaadjes van koriander geven een bijzondere smaak aan curry’s en stoofschotels.
Bij warm, droog weer kan koriander snel opschieten waardoor je de blaadjes niet meer kan oogsten.
Maar na de bloemen - die je ook kan eten - komen de zaadjes.
Geplette en geroosterde zaden zijn even lekker als de blaadjes. Ze smaken net iets anders.
Zelfs de wortels zijn eetbaar. Wij hebben niet de neiging om die te gebruiken, maar in de Thaise keuken is het een vanzelfsprekendheid.
Mierikswortel
De witte wortel van de doorlevende mierikplant, evenals de lancetvormige bladeren en witte bloempjes zijn eetbaar.
Mierikswortel bevat veel vitamine C. Gebruik er echter niet te veel van in een gerecht want het is erg pikant.
De mierikswortel is het meest bekende deel van de plant. Hij heeft een erg pittige smaak, sterker dan mosterd en radijs.
Mierikswortel wordt meestal geraspt en toegevoegd aan zure room, al dan niet in combinatie met limoenrasp, knoflook en dille.
Lekker als dipsaus bij zalm of rundsvlees maar ook bij vegetarische balletjes.
Je kan de wortel ook stoven en als bijgerecht serveren, of aardappelkoekjes maken met geraspte mierikswortel.
Om thee te zetten overgiet je de stukjes mierikswortel met kokend water en laat je deze 10 minuten trekken.
De bloemetjes van Mierik zijn een streling voor het oog bij salades. Ook de jonge bladeren kan je versnipperen en mengen in salades. De oudere bladeren kan je wokken.
Ook interessant om te lezen:
